Oegandese literatuur heeft baat bij schrijfstersclub

maart 2009 -

"Een lokaal geschreven literair werk zul je zelden in een Oegandees klaslokaal aantreffen. De docenten gebruiken liever Britse literatuur, want die kennen ze tenminste." Volgens Hilda Twongyeirwe van Femrite, Oeganda's vereniging van vrouwelijke auteurs, moet dat veranderen.

image

Bijeenkomst van Femrite

Bij een flakkerend olielampje lezen een twintigtal vrouwen –en een enkele man- gedichten en verhalen voor. Er is geen stroom, maar toch gaat de wekelijkse schrijf- en leesklas vanavond door. "Waar gaat dit eigenlijk over?", vraagt iemand zich af nadat een mooi geschreven maar moeilijk leesbaar verhaal is doorgeworsteld. "Als je zes woordenboeken nodig hebt om het te begrijpen, is het toch niet goed voor de lezer?", merkt een andere stem uit het duister op. De aanwezigen zeggen van elkaars werk waar het op staat. Enigszins ongebruikelijk voor Oeganda wordt kritiek niet geschuwd.

"Helaas, dit verhaal was van mij", zegt Davina Kawuma (25) nadat er stevige kritiek geleverd is op haar tekst. Om persoonlijke aanvallen te voorkomen wordt de identiteit van de schrijver pas na de discussie onthuld. "Maar is het niet juist het mooie van literatuur dat je nieuwe woorden leert?", verdedigt Kawuma haar werk.

De schrijfklas is een belangrijk onderdeel van Femrite (Female Writers), dat sinds 1996 bestaat. Diverse leden brachten al boeken uit, zoals oprichtster (nu parlementslid) Mary Karooro Okurut, Doreen Baingana en Jocelyn Ekochu, de huidige voorzitster van Femrite. "De schrijfstersclub is belangrijk voor me omdat mensen echt naar je verhalen luisteren", zegt Kawuma die het commentaar positief oppakt. "Thuis kan ik op weinig begrip rekenen als ik vertel dat ik voltijds schrijfster wil worden - sommige mensen lachen me gewoon uit."

Met dat probleem kampen de meeste Oegandese auteurs. Er bestaat praktisch geen leescultuur. Scholen hebben te weinig boeken, bibliotheken zijn schaars. "Van alleen de boekenverkoop kan Femrite dan ook niet bestaan", zegt Hilda Twongyeirwe. Bij projecten klopt de organisatie wel eens aan bij de Nederlandse ambassade voor financiële steun. Maar een definitieve doorbraak van de literatuur zou beter zijn, menen ze bij Femrite. Davina Kawuma: "Hoe meer mensen naar de schrijfclub komen, hoe meer mensen literatuur gaan waarderen. Ik denk dus dat er hoop is."

Femrite werd gedurende tien jaar gesteund door het Hivos Cultuurfonds.