Handelsakkoord EU stimuleert Caribische creatieve industrie

mei 2009 -

Lange tijd werd de culturele sector over het hoofd gezien in de international handelsverdragen die de Europese Unie (EU) met ontwikkelingslanden sloot. De overeenkomst Het Caribische Gebied erkent voor het eerst dat cultuur betekenisvolle commerciële kansen biedt.

In Jamaica maakten experts begin 2009 de balans op. De Economic Partnership Agreement (EPA) die de Cariforum-regio in maart 2008 met de Europese Unie sloot, bracht Caribische kunstenaars meer mogelijkheden om met hun creaties en producties de Europese markt te veroveren. Bovendien werden de staatskassen in de regio gespekt met euro's: de cultuurindustrie haalt nu de meeste buitenlandse valuta binnen.

Tijdens de onderhandelingen in 2007 waren de landen die samen Cariforum vormen duidelijk: geen EPA zonder daarin de sector op te nemen waarin ze op wereldschaal uitblinken. "Er zijn Jamaicaanse kunstenaars wier jaarlijkse inkomen groter is dan dat van de bananenindustrie," zei Sydney Bartley, directeur binnen het ministerie van Cultuur, op een seminar in Kingston in januari 2009. De creatieve industrie heeft volgens hem bewezen dat zij welvaart creëert en helpt de armoede terug te dringen.

Die vasthoudendheid resulteerde in maar liefst drie verdragsecties over cultuur. Zo heeft de audiovisuele industrie voortaan toegang tot Europese fondsen indien zij een coproductieovereenkomst sluit met Europese producenten. Ook zijn films, cd's en andere creatieve producten gemakkelijker naar Europa te exporteren. Daarnaast bevat de vrijhandelsovereenkomst regelingen die contacten tussen theatermakers en dansers uit beide regio's moeten stimuleren, evenals expertise op het gebied van cultureel erfgoed.

Maar er zijn nog wat zorgpunten, zoals de visumbepalingen voor podiumkunstenaars. Toegang van personen tot de EU-markt wordt niet door handel maar door immigratie bepaalt, en is tegenwoordig gebonden aan strengere veiligheidsmaatregelen.

De EPA is een plan dat voortbouwt op de Cotonou Agreement en een vrije handelszone beoogt te creëren tussen de EU en zes regionale groepen van ontwikkelingslanden. De overeenkomst met Cariform is de eerste volledige EPA. Met de vijf andere regio's in Afrika en de Stille Zuidzee is de EU nog in onderhandeling.