Tijdens het Indy India filmprogramma, onderdeel van de tentoonstelling India Contemporary in april 2009 in GEM Den Haag, waren zeldzame, onafhankelijk van Bollywood geproduceerde films te zien. Samensteller was curator Shai Heredia uit Bangalore, tevens verantwoordelijk voor het Experimenta Filmfestival in Bombay en Delhi. Aan de vooravond van het festival ging zij in gesprek met directeur Robert Kluijver van GEM.

Vervreemdende en indringende filmexperimenten uit India

mei 2009 -

Kun je iets zeggen over jouw houding ten aanzien van film?
Door de jaren heen ben is mijn uitdaging als curator steeds geweest om films te vertonen die buiten de heersende stromingen vallen, of die zich in de marge daarvan bevinden. De meeste zijn van auteurs die productioneel en financieel kleinschalig werken en die zich verre houden van de gangbare speelfilm of documentaire. Ik probeer een kritische, onderzoekende geestesgesteldheid bij de kijker op te roepen door de 'politiek van de perceptie' uit te diepen.

image

Still uit JOHN&JANE van Ashin Ahluwalia

Hoe is de keuze voor de op Indy India vertoonde speelfilms tot stand gekomen?
Deze selectie verkent de confrontatie tussen het cinematografische vormexperiment en politieke en esthetische gevoeligheden – soms in een hernieuwde configuratie - bij zowel de kunstenaar als de kijker. De filmmakers hebben een verschillende regionale, sociale en professionele achtergrond. Hun werk kan als auto-etnografisch document worden opgevat.

Hoe zit dat bij John & Jane, de openingsfilm?
In zijn vorm en inhoud gaat John & Jane de stereotiepe filmische weergave van India te lijf middels een inkijk in het leven van jonge callcentermedewerkers. De film weerspiegelt de culturele ambiguïteit van een generatie Indiase jongeren die in de tijdzones van Virginia en Ohio een virtueel leven leiden, terwijl ze producten en diensten verkopen die hun eigen culturele achtergrond volledig vreemd zijn. Door het vervagen van de scheidslijn tussen 'echt' en 'nep' komt er een wereld van fantasie, verlangen en nachtmerries tevoorschijn uit de flinters niet-geacteerde 'realiteit' van de film. Ik denk dat dit een kunstwerk is dat nog lang zal doorklinken en dat in de loop der jaren nieuwe betekenissen bloot zal geven.

Is er in India een publiek voor dit soort experimentele films?
Ja, dat is er. Het is er ook altijd geweest, sterker nog: het neemt gestaag toe. Door de jaren heen is het aantal festivals dat onafhankelijk en scherp werk vertoont enorm toegenomen. De illegale dvd-markt biedt ook een sortering kunstzinnige films. Dat heeft een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan van een opmerkzaam publiek dat open staat voor allerlei cinematografische experimenten.

Wat voor reacties verwacht je van het Nederlandse publiek?
Ik denk dat het Nederlandse publiek erg verrast zal zijn door het festivalprogramma. Sommigen zullen enige vervreemding ervaren bij specifieke culturele kenmerken. Maar ik weet zeker dat over de gehele linie de ervaring van het kijken naar deze zeldzame juweeltjes uit de Indiase avant-garde heel indringend zal zijn.

Indy India werd ondersteund door het Hivos-NCDO Cultuurfonds.