Netwerken essentieel voor kunstmarketing in Zuidelijk Afrika

mei 2009 -

In Harare vond op 30 april en 1 mei 2009 een workshop plaats over kunstmarketing, gericht op tien landen uit Zuidelijk Afrika. Doel was het versterken van regionale markten voor creatieve producten, het ontwikkelen van geschikte marketingmodellen en de opbouw van een netwerk van kunstmarketeers.

Marketing van kunstzinnige en culturele producten – van literatuur tot beeldhouwkunst – is in Zuidelijk Afrika nooit eenvoudig geweest. Vanaf de jaren vijftig tot in de jaren tachtig, voor de opkomst van cyberspace, waren beeldhouwers afhankelijk van toeristen die hen in hun afgelegen gebieden kwamen opzoeken. Of ze moesten wachten tot de twee enige galeries - in het geval van Zimbabwe - een expositie organiseerden. Schrijvers konden alleen op de boekhandel rekenen om hun boeken aan de man te brengen, tot begin jaren tachtig de Zimbabwe International Book Fair werd opgericht.

Muzikanten hadden de radio om hun muziek te promoten, met de inzet van tussenpersonen. Het sprak voor zich dat een boek dat in het ene land werd uitgegeven in het andere land gelezen kon worden. Voor muziek was het moeilijker om de grens over te steken. Tegenwoordig weten artiesten als de Zimbabwaanse musicus Oliver Mtukudzi de topografische barrières te doorbreken bij het marketen van hun muziek. Mtukudzi werkt daartoe samen met Tuku Music, dat in het naburige Zuid-Afrika bekender is dan in Zimbabwe. Dat is te danken aan een effectieve marketingstrategie, die inhoudt dat hij zijn albums eerst in Zuid-Afrika uitbrengt, van waaruit ze de rest van de wereld kunnen bereiken.

Omdat Zuid-Afrika zo'n culturele smeltkroes is, bereikt Mtukudzi door Sheer Records de gehele wereld. Door Sheer Records wereldwijde netwerk wordt Mtukudzi's muziek nu gedistribueerd door platenmaatschappijen in Zwitserland, België, Nederland, Canada en Zweden. Die maatschappijen hebben op hun beurt weer andere over de wereld verspreide partners, die Mtukudzi's muziek promoten.

Mtukudzi heeft een website waarop nieuws, tourdata en samples van zijn recente muziek kunnen worden gedownload. Ook heeft hij, als enige Zimbabwees die in Zuid-Afrika voor muziekonderscheidingen is genomineerd, een pagina op My Space en Facebook, waar hij rechtstreeks met zijn fans kan communiceren. In eigen land maakt Mtukudzi gebruik van de Zimbabwe Music Corporation, die over marketingfaciliteiten beschikt.

Jammer genoeg geldt nog steeds dat alleen artiesten die over financiële middelen beschikken hun producten effectief kunnen marketen. Zij die minder geluk hebben zijn nog steeds afhankelijk van de toevallig passerende koper.

De Arts Marketing Workshop werd georganiseerd als onderdeel van het Harare International Festival of the Arts door het Arterial Network en het African Arts Institute. De financiering werd verzorgd door de National Arts Council, Zuid-Afrika.