Emotioneel theater in Rwanda

november 2009 -

"The Monument duurt zeventig minuten, maar na afloop zijn de bezoekers soms zo emotioneel dat ze nog uren blijven napraten." Dat zegt Jennifer Capraru, de Canadese regisseur van de theaterproductie die in oktober 2009 in Rwanda werd opgevoerd.

Het verhaal van The Monument liegt er dan ook niet om. Een weduwe gaat op zoek naar de man die haar dochter verkrachtte en vermoordde tijdens de genocide van 1994. Deze zoektocht leidt tot keiharde confrontaties met de geesten uit het verleden, soms letterlijk. In het Oost-Afrikaanse land kwamen tussen april en juni 1994 ruim 800.000 mensen om het leven.

"Ik denk dat de mensen een hernieuwde theatersector hard nodig hebben", zegt Capraru. Ze kwam voor het eerst naar het land als deel van de crew die de speelfilm Shake hands with the devil over de genocide kwam opnemen. Rwandese collega's vroegen de theatermaakster daarna om terug te komen. "The Monument ging vorig jaar in première, waarna we hem door het hele land hebben opgevoerd. Het script is geschreven door de Canadese Colleen Wagner en kan van toepassing zijn op elke genocide. Sommige Rwandezen vinden het zo'n goede weergave van de werkelijkheid dat ze weigeren te geloven dat het door een niet-Rwandees geschreven is."

Het stuk werkt verzoenend volgens Capraru. Inmiddels is het theatergezelschap Isôko geregistreerd als een ontwikkelingsorganisatie. Tideline, door Wajdi Mouawad, is de tweede productie waaraan gewerkt wordt. "Ik voel me als artiest welkom in Rwanda", zegt Capraru. Rwanda wordt met straffe hand geleid door de man die als rebellenleider in '94 de genocide tot stoppen bracht: Paul Kagame. "Wellicht verwelkomt hij kunstenaars in zijn land omdat zijn vrouw vroeger actrice was. Op het hoogtepunt van haar carrière speelde zij een hoofdrol als koningin. Nu is ze ècht de koningin."

The Monument werd medegefinancierd door de Nederlandse Ambassade in Kigali en de Canadian Art Foundation.