Njabulo Ndebele is een Zuid-Afrikaanse wetenschapper en schrijver. Hij studeerde af aan de universiteiten van Lesotho, Cambridge en Denver. Hij bekleedde bestuursfuncties aan verschillende Zuid-Afrikaanse universiteiten. Ndebele was een van de sprekers tijdens de IFACCA-conferentie (Johannesburg, 22-25 september 2009).

Njabulo Ndebele: "Koesteren verschil kan realiteit intercultureel contact verbergen"

oktober 2009 -

De Zuid-Afrikaanse schrijver en wetenschapper Njabulo Ndebele voorziet moeilijke tijden voor zijn land. Misschien was de positieve connotatie van culturele diversiteit, zoals opgeroepen door het idee van een rainbow nation, een begrijpelijke reactie op de rassenscheiding en vooroordelen van het apartheidsverleden.

image

Njabulo Ndebele tijdens de IFACCA-conferentie

"Maar we moeten bedachtzaam omgaan met de risico's waar het 'koesteren van het verschil' mee gepaard gaat in deze overgangsperiode. De verschillende entiteiten die geroemd worden om hun verschil zijn echt nog steeds van elkaar gescheiden, in weerwil van politiek voornemens om iets anders te suggereren. Het risico van deze situatie is dat eenheid en solidariteit meer worden aangeroepen dan werkelijk ervaren."

Een voorbeeld is de recente uitbraak van gewelddadige vreemdelingenhaat, gericht tegen mede-Afrikanen in de arme buurten van Zuid-Afrika. Ook kunstuitingen hebben gevoelens van verschil doen oplaaien, zoals het lied Amandiya (Indiërs) van Mbongeni Ngema, dat in juni 2002 werd uitgezonden op isiZulu Ukhozi-radio. "De songtekst beweert dat Zuid-Afrikaanse Indiërs economische en raciale vooroordelen koesteren tegen Afrikanen en dat politieke leiders de zaak, die in KwaZulu-Natal ver in de tijd teruggaat, doodzwijgen. Het lied was explosief en het kwam neer op het verspreiden van haat. Het werd daarom uit de lucht gehaald."

Volgens Ndebele zijn zulke maatregelen contraproductief. "In multiculturele samenlevingen vereist het uitgeven van boeken, het tentoonstellen van kunst of fotografie, het uitbrengen van films, dat kunst- en cultuurinstellingen de gelegenheid bieden om de ontvangst van kunstwerken een sociaal leerproces te laten zijn. Het gaat erom dat je jezelf in de interval plaatst tussen het ondergaan van de impact van het kunstwerk en de reactie die het gevolg kan zijn van die impact. Daar is ruimte voor planning, voor het ontwerpen van lesroosters, het houden van festivals, of het betrekken van gemeenschappen bij gemeenschapskunst die het hun mogelijk maakt om geconfronteerd te worden met het vreemde in hun midden."