Zweden bezuinigt op cultuur en ontwikkeling

oktober 2009 -

De Zweedse ontwikkelingsorganisatie Sida heft haar afdeling voor cultuur en media op. Dit in het kader van een complete herstructurering. Het is niet zeker of de ondersteuning van culturele activiteiten in ontwikkelingslanden in politieke, infrastructurele of financiële zin doorgang zal blijven vinden. Toegang tot het Zweedse beleid van 2006 is nog steeds mogelijk, maar het is de vraag of er genoeg politieke steun is voor het thema cultuur en ontwikkeling.

Deze verandering kon al worden waargenomen in 2006, toen de cultuurafdeling van de Zwitserse ontwikkelingsorganisatie SDC werd gesloten. De veranderingen zijn ook tragisch omdat vooral Zweden sinds de jaren '80 werd beschouwd als een lichtend voorbeeld voor andere donorlanden van een sterke toewijding aan cultuur en ontwikkeling. Tegelijkertijd is deze heroriëntatie in flagrante tegenspraak met die verplichtingen die Zweden (in 2006) en Zwitserland (in 2008) zijn aangegaan met de ratificatie van het Unesco-verdrag voor de bescherming en bevordering van de diversiteit van culturele uitingen.

De oorzaak van de veranderingen in Zweden zou gelegen kunnen zijn in de besparing van 20% op het nationale ontwikkelingsbudget (€ 450 miljoen) als gevolg van de wereldwijde economische crisis. Ook de Paris Declaration on Aid Effectiveness uit 2005 van de OECD zou een rol kunnen spelen. Vooral kleinere donorlanden werden ertoe aangespoord om het aantal partnerlanden en werkterreinen terug te brengen. Volgens insiders heeft dat geleid tot de bezuiniging op de afdelingen voor cultuur en ontwikkeling in Zweden and Zwitserland, in samenhang met een gebrek aan individuele sleutelfiguren.

Initiatieven in Spanje en Duitsland zijn hoopgevend. Vooral de belangen van de AECID, het Goethe-Instituut en Pan y Arte worden nu nauwlettend in het oog gehouden door de Duitse Unesco-commissie, die een witboek wil samenstellen naar aanleiding van het Unesco-verdrag voor de diversiteit van culturele uitingen. Het witboek zal, inclusief aanbevelingen voor het Duitse buitenlandbeleid, in december 2009 worden aangeboden aan de Bundestag. Zweden en Zwitserland laten duidelijk zien aan de wereld hoe kwetsbaar de onderwerpen cultuur en ontwikkeling nog zijn.