Popmuziek uit Iran: gewoon en ongewoon

april 2010 -

Vrij snel na de Iraanse revolutie in 1979 was er een heuse opleving van klassieke muziek uit Iran. Shajarian, Nazerie en Hossein Alizadeh zijn inmiddels geziene gasten in prestigieuze concertzalen. Er bestaat natuurlijk ook popmuziek in Iran, alleen weet niemand daar iets van. Maar dat gaat veranderen.

image

Scene uit 'No one knows about Persian Cats'

"Hou je van indierock?", vraagt Naghar aan een jonge vrouw. "Ja, ik ben dol op 50 Cent en Madonna." Deze dialoog uit de film No one knows about Persian Cats van Bahman Ghobadi toont aan hoe anders er in Iran tegen popmuziek wordt aangekeken dan in de Westerse wereld. Niet vreemd, want popmuziek is verboden in Iran. In een land dat voor de helft bestaat uit mensen jonger dan dertig jaar is zo'n verbod echter een hachelijke zaak.

Bandjes oefenen in kelders, op daken van flatgebouwen en zelfs in koeienstallen. Bij het woord underground denk je al snel aan heftige raps vol militante teksten of snoeiharde metal. Die wordt in Iran ook gemaakt, maar er is meer. Het altijd alerte Britse wereldmuziektijdschrift Songlines bracht bij het april 2010-nummer een cd uit waarop veertien Iraanse popacts zich laten horen. Naast raps en hardrock staan er verrassend veel melodieuze rock, niets-aan-de hand-pop en luchtige folkliedjes op. Niet bepaald revolutionair dus, en de meeste teksten zijn verre van opruiend. Niettemin kunnen zelfs lekker klinkende gitaarlicks in de ogen van Amahdinejad en zijn trawanten geen genade vinden.

Veel bands dromen van optreden in het buitenland. In No one knows about Persian cats zien we duistere lieden die astronomische bedragen vragen voor een paspoort. De film geeft een goede inkijk in de krochten van een ingewikkeld maar fascinerend land dat zich moeilijk laat begrijpen. Omdat Ghobadi zeker wist dat hij werd afgeluisterd, wisselde hij tijdens de opnamen dagelijks van telefoon. Als hij zijn film promoot in het buitenland reizen er als het kan popmuzikanten mee. De hoofdpersonen Negar Shaghadi en Ashkan Koshanejad van de band Take it easy Hospital hebben daar inmiddels van geprofiteerd; zij wonen nu in Londen. Anderen gaan stug door in hun kelders en plaatsen hun muziek op internet.

No one knows about Persian cats won de speciale juryprijs 2009 in Cannes en draait vanaf 1 april 2010 onder meer in de Nederlandse filmhuizen.