Mobiele bioscoop uitkomst voor Irak

september 2009 -

Wat te doen als praktisch alle bioscopen in je land door bommen en oorlog verwoest zijn en een bloeiende filmindustrie is weggevaagd? Als de mensen niet meer naar de bioscoop kunnen, dan brengen we de bioscoop naar de mensen, redeneerde Nederlands-Irakese filmmaker Mohammed Al-Daradji in 2007. Werd hij er toen nog om uitgelachen, deze zomer reed zijn mobiele bioscoop dwars door Irak om de bevolking films te brengen op locatie.

In een land waar om veiligheidsreden al jaren na zonsondergang niets meer gebeurt werd met het vallen van de avond een kleine, voor iedereen toegankelijke openluchtbioscoop opgetrokken. Al-Daradji en zijn team vertoonden tot laat in de avond Irakese films. Op de eerste vertoning, begin augustus, kwamen driehonderd mensen en een zwerm Arabische media af. Inmiddels is de rijdende bioscoop een begrip geworden in Irak; twee weken geleden nog liep tijdens het avondgebed in een klein dorp de hele moskee leeg toen de film begon.

"De reacties zijn geweldig", zegt Al-Daradji. "Een oude vrouw bedankte me huilend voor het terugbrengen van haar jeugd. Jonge mensen hebben vaak nog nooit een film op groot scherm gezien. Van de tweehonderdvijfenzeventig bioscopen in Irak zijn er nog vier over. De ooit bloeiende filmindustrie is met de grond gelijk gemaakt; zelfs filmacademiestudenten zijn nog nooit in een bioscoop geweest."

Al-Daradji hoopt met zijn project een signaal af te geven aan de regering. "Er moet meer aandacht komen voor cultuur. Ik ben overtuigd van de enorme kracht die cinema kan hebben. Het leert je de wereld door andere ogen te zien. Ik ben andere culturen gaan begrijpen via hun films. Alle grote conflicten komen voort uit onbegrip, met films kun je begrip kweken en hopelijk het geweld tegengaan."

Al-Djaradi wil de Irakezen ook op een meer afstandelijke manier naar hun eigen situatie laten kijken. "Ze zijn omringd door geweld en oorlog maar ze kunnen er niet op reflecteren omdat er geen afstand is. Alle films die we vertonen gaan over Irak en zijn in het land zelf geschoten. Door als toeschouwer, vanuit het donker en op afstand naar je land en de conflicten te kijken, kun je er helderder over nadenken en misschien tot nieuwe, beter doordachte standpunten komen." De mobiele bioscoop rijdt nog tot eind september door Irak. Er zijn vage plannen voor een herhaling van het project volgende zomer. Maar eigenlijk hoopt Djaradi dat zijn rijdende filmhuis dan niet meer nodig zal zijn.

De mobiele bioscoop wordt gesteund door Hivos en Stichting DOEN.