De kunsten staan lang niet altijd hoog op de politieke agenda in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Toch erkennen steeds meer regeringen het belang van cultuur op zich en in relatie tot sociale en economische ontwikkeling. Deel tien van een serie over het cultuurbeleid van niet-westerse landen.

Egypte

november 2005 -

Egypte gaf in de jaren zestig de aanzet tot de eerste internationale campagne van Unesco ter bescherming van cultureel erfgoed. Destijds dreigden de tempels en monumenten van Nubia ten onder te gaan door de bouw van de Aswan-dam.

De Hoge Raad voor Oudheden (Supreme Council of Antiquities) is verantwoordelijk voor de conservatie en bescherming van alle oudheden en archeologische vondsten in Egypte. De geschiedenis van de raad gaat terug tot 1859 toen het nog het Departement voor Oudheden heette. Sinds 2002 staat de archeoloog dr. Zahi Hawass als secretaris aan het roer, maar de verantwoordelijkheid ligt bij de minister van cultuur.

Vanaf 1980 bestaat er ook voor cultuur een hoge raad, die een drieledig mandaat heeft: het ontwikkelen van cultuurbeleid in Egypte, advies geven aan de regering over culturele zaken en het stimuleren van creativiteit in cultuur en de kunsten. De raad waakt over alle kunstvormen en is bovendien de voornaamste overheidsfinancier.

Maar er is veel kritiek. Zo vindt schrijver Gamal El-Ghitani dat het cultuurbeleid is gebaseerd op illusies. De regering besteedt jaarlijks miljoenen aan het Cairo Festival voor Experimenteel Theater, hoewel er geen theaterbeweging bestaat. Ook zijn er veel filmfestivals, terwijl de binnenlandse productie de laatste twintig jaar kelderde van 150 naar 15 films per jaar.

Sterker nog: kunstenaars en schrijvers hebben zich georganiseerd in de Writers’ and Artists for Change Movement om hun eisen kracht bij te zetten. In augustus 2005 hielden ze een demonstratie in Cairo, waar gedichten werden voorgedragen die decennia geleden dienden als protest tegen de Britse overheersing. Maar dit keer was hun onvrede gericht tegen het regime van president Mubarak, die al sinds 1981 aan de macht is.

De First Lady van Egypte, Suzanne Mubarak, geniet meer bewondering. Ze nam het initiatief voor het Family Library-project dat onder het motto ‘Lezen is voor iedereen’ betaalbare boeken uitgeeft. Het project raakte zo populair dat de Arab League Eductional, Cultural and Scientific Organization (ALECSO) twee jaar geleden besloot de familiebibliotheek uit te breiden naar de regio. De Arab Family Library publiceert jaarlijks 100 titels.