De kunsten staan lang niet altijd hoog op de politieke agenda in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Toch erkennen steeds meer regeringen het belang van cultuur op zich en in relatie tot sociale en economische ontwikkeling. Deel negen van een serie over het cultuurbeleid van niet-westerse landen.

Ethiopië

oktober 2005 -

Als een van de oudste landen ter wereld wist Ethiopië zich door de eeuwen heen te verdedigen tegen het kolonialisme, waarmee het een symbool werd van hoop en onafhankelijkheid in Afrika. De Ethiopische cultuur is zo omvangrijk dat in 2004 het eerste deel van een encyclopedie verscheen: de Encyclopaedia Aethiopica.

De Ethiopische regering hanteert een brede definitie van cultuur. Want niet alleen de liefst 80 inheemse talen en hedendaagse kunst gelden als cultuur, ook eetgewoonten, rituele ceremonies en traditioneel leiderschap vallen daaronder. Het cultuurbeleid, dat de ministerraad in oktober 1997 goedkeurde, garandeert de gelijke toegang tot cultuur voor alle ‘naties, nationaliteiten en volken van Ethiopië’. Het verantwoordelijke Ministerie voor Jongeren, Sport en Cultuur tracht daarmee de discriminerende praktijken van het dictatoriale Derg-regime, dat in 1991 na een bloedige periode omver werd geworpen, uit te wissen.

De eeuwenoude beschavingen binnen Ethiopië’s grenzen bleven niet gevrijwaard van kunstroof. Vandaag de dag is het behoud en terugvorderen van cultureel erfgoed een belangrijk beleidspunt. Begin 2004 lanceerde de regering een nieuwe campagne. Een mijlpaal was de terugkeer, begin 2005, van de Axum-obelisk, die op bevel van de Italiaanse dictator Mussolini in 1937 werd gestolen. Het 1700 jaar oude monument, dat de graven van de heersers van het legendarische Axum in het noorden van Ethiopië markeerde, stond meer dan zes decennia lang op een plein in Rome.

Ethiopië heeft nog meer kunstschatten terug te halen. Zo ijvert de organisatie Afromet al decennialang voor de terugkeer van de Maqdala-schatten. Die kunstschatten werden in 1868 geroofd tijdens de Britse invasie. De gestolen objecten schitteren nog altijd in Amerikaanse en vooral Europese instituten zoals het British Museum en het Victoria and Albert Museum in Londen.