Cultuur staat steeds prominenter op de internationale agenda. Maar de discussie over óf en hóe cultuur kan bijdragen aan armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling is nog lang niet gesloten. Deel zeven van een serie over het cultuur en ontwikkelingsbeleid van donorlanden.

Italië

oktober 2004 -

Het Italiaanse cultuurbeleid legt een sterke nadruk op het behoud van 'beni culturali', het cultureel erfgoed. Dat is niet zo verwonderlijk, want daarin is Italië specialist: het land herbergt de erfenissen van een rijk kunstverleden. Ook de grootscheepse betrokkenheid van particuliere organisaties bij de kunsten is typisch Italiaans.

Italië kent geen algemeen ministerie voor cultuur. Het cultuurbeleid is verdeeld over de ministeries voor cultureel erfgoed, onderwijs, communicatie en het kantoor van de premier, waar het Direzione Generale per lo Spettacolo de podiumkunsten onder zijn hoede heeft. Het internationale cultuurbeleid is ondergebracht bij het Direzione Generale delle Relazioni Culturali van het ministerie van buitenlandse zaken.

Het directoraat is verantwoordelijk voor de contacten met internationale organisaties zoals Unesco, de Raad van Europa en de EU. Italië is fervent voorstander van meer aandacht voor cultuur in het Europese beleid en pleit binnen de Unesco vooral voor het behoud van cultureel erfgoed. Ook in bilaterale relaties, de rechtstreekse hulp van regering tot regering, vormt cultureel erfgoed het speerpunt van de samenwerking. De kennis die in eigen land is opgedaan probeert Italië over te dragen aan musea en universiteiten in onder meer Kameroen, Eritrea, Ethiopië, Mali en Soedan.

Daarnaast onderhoudt het directoraat een wereldwijd netwerk van 93 Italiaanse Culturele Instituten. De Instituti Italiani di Cultura hebben de taak de Italiaanse cultuur en taal in het buitenland te promoten en de Italiaanse deelname aan internationale culturele evenementen te vergroten. In 1990 formuleerde een interministerieel overlegorgaan nieuwe prioriteiten. Zo moest er meer samenhang komen tussen culturele en economische activiteiten, vooral op het gebied van mode, design en gastronomie.

Op nationaal niveau gebeurde dat al: Italië kent een lange traditie van kunstsponsoring door academies en particuliere centra, zoals het Centro Italiano di Iniziativa Musicale (CIDIM). Binnenlands investeert het bedrijfsleven naar schatting jaarlijks 300 miljoen euro in de kunsten: daarmee is Italië een van de koplopers in Europa. De gerenommeerde biënnale van Venetië werd eind 2003 omgevormd tot een stichting, waardoor ze particuliere fondsen kan werven. Het eerste internationale culturele samenwerkingsproject van Italië met het bedrijfsleven was Italia-Giappone, een serie kunstevenementen tussen 2001 en 2002 in Japan.