Hedendaagse nomaden: de Roma

Januari 2005 -

Hoe zien Roma jongeren zichzelf? Hoe staan ze in het leven? Wat zijn hun zorgen en hun ambities? In september vorig jaar kregen ze de gelegenheid om zich te uiten tijdens een videoworkshop in Roemenië. Roma jongeren uit verschillende Oost-Europese landen maakten films over zichzelf die 60 seconden duren.

In geen van de video's wordt het nomadische bestaan van de Roma expliciet belicht, maar de films tonen wel de gevolgen van deze levensstijl. De jonge Roma hebben het gevoel dat ze bij geen enkele maatschappij horen, ze worden gediscrimineerd in vrijwel alle landen waar ze vandaan komen en ze voelen zich over het algemeen niet gerespecteerd en geaccepteerd. Hun films laten zien dat ze mooie dromen en grote ambities hebben, waarvan ze weten dat die nooit gerealiseerd zullen worden, omdat ze door de maatschappij niet als beschaafde burgers worden erkend.

Een jongetje van 14 jaar, Lajos, woont in de sloppenwijken van Targu Mures in Roemenië . Lajos spreekt vloeiend vijf talen, die hij heeft geleerd tijdens het reizen met zijn ouders om spullen te verkopen om van te leven. Lajos mocht niet meedoen aan de workshop omdat hij voor zijn jongere broers moest zorgen. Zijn ouders hadden hem een paar weken alleen gelaten omdat ze in het buitenland waren om geld te verdienen.

Het was heel boeiend voor de trainers van de workshop om te zien hoe de nomadische levensstijl het dagelijkse leven van jonge Roma beïnvloedt. Het reizen verrijkt en verruimt hun blik op een aantal manieren, maar tegelijkertijd veroorzaakt het instabiliteit en maatschappelijke uitsluiting.

Lajos, bijvoorbeeld, mocht niet eens kind zijn, hij moest de verantwoordelijkheid van een volwassene dragen. De andere jongeren waren blij dat ze de kans kregen om hun verhaal te vertellen, en ze hoopten dat de films de verwezenlijking van hun droom iets dichterbij zou brengen: geaccepteerd worden door en onderdeel worden van 'de maatschappij'.

De videoworkshop werd georganiseerd door de European Cultural Foundation, Unicef en het Sandberg Instituut.