MARACA houdt Midden-Amerikaanse jongeren weg bij jeugdbendes

november 2007 -

Het succes van het dansproject Huellas, Een theatrale dialoog over geweld in hedendaags Midden-Amerika, bewijst dat kunst wel degelijk een alternatief kan bieden voor geweld en armoede en mensen een andere kijk op een uitzichtloze situatie geeft. Andrea Montenegro, die een documentaire maakte over het project, herinnert zich de aangrijpende voorstelling in het stadje Los Ranchos in El Salvador: "De bevolking van Los Ranchos heeft zwaar te lijden gehad onder het binnenlandse geweld in El Salvador en organiseert daarom een maal per jaar de Dag Zonder Geweld (el dia de NO Violencia). Huellas werd precies op die dag in Los Ranchos gepresenteerd en had door haar thematiek over de consequenties van geweld veroorzaakt door straatbendes en recente oorlogen een enorme impact, niet alleen op het publiek maar ook op de medewerkers van Huellas."

De voorstelling met muziek, dans en theater werd in 2005-2006 geproduceerd door Theatre Embassy in samenwerking met de culturele ngo Arte Acción uit Honduras en een groep Midden-Amerikaanse kunstenaars. Zij reisde met veel succes door diverse landen in Midden-Amerika en werd ook meerdere malen in Nederland opgevoerd. "Tijdens Huellas vroegen we lokale organisaties om onze voorstellingen te helpen organiseren en gaven wij tegelijkertijd kunstworkshops over het thema geweld", vertelt Lies Joosten, destijds medewerkster van het Huellas project. "Met Tiempos Nuevos Teatro uit El Salvador en Caja Lúdica uit Guatemala klikte het zo goed dat we besloten een samenwerkingsverband op te zetten onder de naam MARACA (Movimiento Centroamericana de Arte Comunitaria – 'Midden-Amerikaanse Beweging voor Community Art'), waar ik nu als regiocoördinator verantwoordelijk voor ben. MARACA organiseert theaterworkshops, jongerenuitwisselingen en straatfestivals. Haar programma's zijn gericht op kansarme jongeren in rurale en urbane gebieden die via dans, muziek en theater een kans krijgen om te gaan met een verleden van geweld en armoede, veroorzaakt door straatbendes en interne conflicten. Het netwerk ontvangt inmiddels financiering van het programma Jongeren en Veiligheid in Midden-Amerika van ICCO."

Joosten: "Het effect van het straatfestival dat we organiseerden in juli 2007 in Honduras heeft voor Arte Acción wel degelijk een direct effect gehad: sociale organisaties en overheidsinstanties erkennen nu de kracht van hun culturele werk. Op de dag van de steltenmars door de stad was niemand bang op straat, het was feest! De volgende dag stond de telefoon bij Arte Acción roodgloeiend, de vraag naar optredens en workshops is enorm toegenomen."

"In de steden is het probleem van de jeugdbendes ('maras') enorm actueel. Daar lopen jongeren dagelijks het gevaar om in een bende te belanden vanwege de slechte economische situatie en omdat de bendes hen een sociale status, een schijnveiligheid lijken te geven", zegt Relinde Moors, die tot oktober via Theatre Embassy werkzaam was bij Tiempo Nuevos Teatro. "MARACA werkt vooral preventief, ze wil jongeren een nieuwe levensinvulling geven die hen weg kan houden van bijvoorbeeld de straatbendes. Een van de jongens uit Guatemala, een enorm succesvolle danser, heeft een enorm grote tatoeage op zijn buik met de initialen van een mara. Gelukkig, zo vertelde hij mij, waren de mara's destijds nog niet zo overheersend en kon hij de bende verlaten. Nu zou dat niet meer mogelijk zijn: eenmaal bij een bende betekent dat je erbij moet blijven, anders word je, en eventueel je familie, simpelweg vermoord. Er zijn wel organisaties die zich inzetten voor jongeren die bendes willen verlaten, maar die jongeren moeten dan vaak het land verlaten."

Het dansproject Huellas en het daaruit voortgekomen samenwerkingsverband MARACA onderstrepen de visie van Theatre Embassy dat door middel van intercultureel theater voorwaarden kunnen worden geschapen voor sociaal-economische en culturele ontwikkeling die bijdragen aan samenlevingsopbouw. Een belangrijke conclusie in tijden dat maatschappelijke organisaties en cultuurfondsen een sterkere rol bepleiten van cultuur en ontwikkeling in het beleid van de Nederlandse overheid.

Theatre Embassy: theater en samenlevingsopbouw

"Spel en theater zijn nauw verbonden met het proces van culturele ontwikkeling," aldus Berith Danse van Theatre Embassy. "Versterking van de identiteit van de mens staat bij ons hoog in het vaandel. Daarbij gebruiken we kunstenaars en educatieve theaterorganisaties uit het Noorden en het Zuiden." lees verder...

The Power of Culture